Browsed by
Month: April 2014

Masz Ci człowieku dudziarzy/Freakin’ bagpipers – I love them! A story about bagpipes and Seamus Ennis

Masz Ci człowieku dudziarzy/Freakin’ bagpipers – I love them! A story about bagpipes and Seamus Ennis

Jak można nie kochać tego dźwięku? No pytam się – jak można? Mnie to chyba sąsiedzi nienawidzą, siedzę sobie w Krakowie w niedzielę i puszczam takie cuda nieraz od samego rana. Żaden instrument tak jak ten nie oddaje chyba epickości i rozpaczy zarazem. Mogę słuchać godzinami i nikt mnie przed tym nie powstrzyma, aye!

Nie będę się rozpisywać o różnicy między dudami a kobzami, bo ci, którzy interesują się tematem (a tacy raczej tu wejdą), wiedzą o co chodzi, a jak nie to można więcej informacji wygrzebać we Wszechmogącym  Internecie. Fakt jest faktem, że nie jest to instrument stricte celtycki, wywodzi się ze Wschodu, rozprzestrzenił się na Europę i w wielu krajach się zakorzenił. Popularny jest m.in. w Niemczech lub Hiszpanii (na pewno wszyscy kojarzą Hevię – dźwięki mojego dzieciństwa, on akurat jest z Asturii, do tej pory pamiętam jego występ w Sopocie w 2011r.):

It impossible to don’t love this incredible tune. I’m sitting here, in Cracow, listening to the music on YouTube and bagpipe sound fills my day after a very hard Saturday. It’s the only thing that gives me some energy to work. Bagpipes sounds epic and dramatically at the same time – this kind of dychotomy makes this instrument one of its kind. I can listen it for hours and hours, aye!

I don’t want to write about the history of bagpipes – those who read my blog have the knowledge about it, so I don’t want to bore you with it. At least you can google it, can’t you?  Bagpipes are not a typical Scottish instrument – it has a long – time history and it’s connected to Asia, Egypt, Europe (France, Germany, Spain etc.) and finally – Ireland and Scotland. Nowadays it’s known as a typical Scottish or Irish instrument. My first contact with this kind of music was Hevia’s music – he is a famous Asturian bagpiper who plays electrical bagpipes. He has performed in Poland in 2001 and as I remember, his performance was perfect and memorable.

No to na przykład – jakie typy bagpipes można wymienić? 
Types of bagpips in european countries:
 
* Scottish Highland bagpipe
* old Irish bagpipe
* Lowland bagpipe
* bretońskie biniou (Bretanian)
* włoskie zampogna (Italian)
* francuskie cornemuse (French)
* niemieckie Dudelsack lub Sackpfeife (German)
Ja jednak skupię się na Szkocji i Irlandii. Trochę historii BAGPIPES po angielsku do poczytania TUTAJ
Nie da się jednak ukryć, że gdy słyszymy dźwięk dud, mamy zazwyczaj przed oczami takiego pana, który jest niewątpliwą atrakcją turystyczną (zdjęcie zrobione w VI 2013, Glen Coe):

Now I’m gonna focus on Scotland and Ireland. It is obvious that if you hear the sound of bagpipes, your imagination is full of traditional image of it – the man on the picture is a kind of symbol. This photo was taken on June 2013, Glen Coe, Scotland.
OK, przy tym stereotypie pozostańmy. Dudy nie są rdzennie szkockie, są dwie teorie dotyczące tego dzięki komu zakorzeniły się w tym pięknym kraju: a) dzięki Rzymianom b) dzięki Irlandczykom. W Szkocji był i jest to instrument zagrzewający do boju, szczególnie podczas wojen – szkockie regimenty były często wykorzystywane przez inne nacje do wsparcia działań wojennych. Szkoci podkradli pomysł zatrudniania dudziarzy w trakcie bitew właśnie od Irlandczyków po tym jak przekonali się o sile wpływu tego instrumentu na nastroje walczących. W muzeum na zamku w Edynburgu można zobaczyć całkiem pokaźną ekspozycję dotyczącą roli bagpipes w szkockiej historii.


Now let’s focus on the Scottish bagpipes imaginery. Bagpipes are not originally Scottish as

I had written before. There are two main theories about origins of it in Scotland: 

a) connected with Roman invasion in Britain 

b) Irish influences 

In Scotland it was a typical war instrument, which inspired men to fight for their freedom. Scottish war regiments were cooperating with other nations, often fighting for foreign independence. The idea of hiring bagpipers to the regiments came from Ireland, because Scots saw the inspirational effects the stirring sound of bagpipes had on soldiers prior to battle. You can visit very interesting exhibition about the history of bagpipes in Scotland in Edinburgh Castle.
A oto z czego składają się dudy, z domieszką fachowej nomenklatury

That’s how bagpipes should look alike:
Irlandzkie dudy to “uileann pipes

Uileann pipes – Irish pipes

Dudy, na których grano podczas Bitwy pod Culloden, 1746r.:
Bagpipes used during the Battle of Culloden in 1746.

 Posłuchajcie najpopularniejszego w Irlandii instrumentalisty – Seamusa Ennisa, który osiągnął mistrzostwo w grze na na uileann pipes oraz przyczynił się do utrwalenia irlandzkiego folkloru – kolekcjonował opowieści, muzykę, nagrywał je i sam odtwarzał. Nie ograniczał się tylko do pracy, którą można by nazwać “organiczną”. Ważny dla niego był kontekst społeczny, cała otoczka związana z utrwalaniem i przekazywaniem dalej irlandzkiej tradycji muzycznej. Ta sama pieśń, ale odtworzona w dwóch różnych sytuacjach, może mieć odmienne znaczenie społeczne. Taki trochę nasz Oskar Kolberg, tylko w nowocześniejszej wersji:)


Seamus Ennis was the master of uileann bagpipes – still, he is the most popular musician who played on this kind of instrument. He had incredible influence to Irish music (he was like Oskar Kolberg for Polish ethnography), because he saved dozen of songs. He conducted many interviews with traditional musicians, he recorded them and made transcriptions and played their music by himself. It wasn’t only an organic work, but the context of it was the crucial thing. One particular song can have the different meaning in two different situations. He is an iconic figure for Irish ethnography. Yet, he was also a very handsome and passionate man, who encouraged musicians to continue to play traditional folk music. What a piece of incredible work and journey it was!
Tutaj bardzo interesujący filmik o nim, jeśli ktoś chce poćwiczyć gaelicki:) Przedstawia postać Ennisa jako człowieka o ogromnej charyzmie, determinacji do zachowania tradycji muzyki irlandzkiej oraz pasji przekazywania wiedzy. Jego nagrywanie tradycyjnych pieśni sprawiło, iż powstała bezcenna kolekcja folklorystyczna. Film to świetny przykład antropologii wizualnej – mamy tu również wiele fragmentów z wykonaniami Ennisa oraz wywiadów z nim, polecam.

Here we  have a very interesting video about Seamus Ennis – for those who want to practice gaelic, Ennis was a determined person with an incredible charisma. He saved Irish folklore and became an inspiration for those who wanted to continue the ethnographic exploration of musical ancestry. He created priceless ethnographic collection. This video is a perfect example of visual anthropology – you can see some retrospections. Seamus is playing his bagpipes and talking about his work while being interviewed. 
Oj, rozmarzyłam się. Tacy ludzie są dla etnografii bezcenni. Wspaniale, że można obejrzeć takie filmy dzięki YouTube, prawda?
Kolejny filmik, “Good Piping”, pokazujący życie i muzykę irlandzkich dudziarzy. Znalazłam tylko trailer, jeśli ktoś ma całość, proszę o podesłanie informacji, ale z tego co się orientuję, film funkcjonuje tylko na festiwalach.

This is an incredible piece of ethnography – it’s great to have the opportunity to watch these kind of videos on YouTube and have such an easy access to the roots of folk music. 

Bagpipes are used often in the film productions. That epic sound gives more drama to some scenes. Everybody knows about it, but I would like to remind you some of them.

At the end of our bagpipe journey, take a look at the Royal Edinburgh Millitary Tattoo great performance. I can’t even imagine how powerful it must be when you see it live. I have thrills watchings this. 
Dudy mają swoje miejsce w kinematografii. Któż nie kojarzy tych epickich dźwięków z “Braveheart” albo “Titanica”?
Epic sounds from some popular films. Everybody knows it, but I would like to remind some of them.
To chyba najpieknięjsze co w życiu słyszałam, pamiętam godziny spędzone na słuchaniu kasety z muzyką z “Titanica”

I can remember hours of listening “Titanic” soundtrack on my casette recorder:

Inne filmy z dudami w tle

Some other movies with bagpipes in the background:

“The Longest Day”

“Tunes of glory”

“Merida Waleczna”/ “Brave”

Saor Patrol, świetny zespół, polecam do posłuchania i obejrzenia – nie dość, że niesamowicie grają, to jakie robią show!

I’m gonna put an incredible band, Saor Patrol. God, how they look like, how they play! Incredible.

Na sam koniec posta pragnę Wam przybliżyć czystą epickość – Royal Edinburgh Millitary Tatoo show. Coś niesamowitego, wiele bym dała, żeby obejrzeć to na żywo, mam gęsią skórkę jak to oglądam:)

And then… at the end of this pipe journey… take a look at Royal Edinburgh Millitary Tatoo show. This is incredible, I cannot even imagine how powerful it has to be when you see it on your own eyes (and listen of course). I have thrills watching this.

Parę przydatnych linków/ Some useful links:
O nie – kolejne nocki z głowy, kolejny serial dok. BBC/ “Coast” with Neil Oliver – another sleepless nights!

O nie – kolejne nocki z głowy, kolejny serial dok. BBC/ “Coast” with Neil Oliver – another sleepless nights!

Patrzcie co znalazłam! Serial dokumentalny o wybrzeżach Brytanii – wreszcie dowiemy się co jest takiego wyjątkowego w wybrzeżach Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej. Odwiedzimy m.in. klify w Dover, Porsmouth i inne magiczne miejsca. No i jest Neil Oliver – facet z najpiękniejszym szkockim akcentem!
——————————————————–
Look what I’ve found! 

Coast: A documentary series hosted by Nicholas Crane. Follow him as he and a team of experts including Neil Oliver, Miranda Krestovnikoff and Mark Horton, travel around the coast of Britain to find out what makes the coasts of England, Scotland, Wales and Northern Ireland such an interesting place. From the White Cliffs of Dover to HMS Victory in Portsmouth, no place goes untouched from the Coast team.

Cmentarze w Edynburgu/ Cemeteries in Edinburgh

Cmentarze w Edynburgu/ Cemeteries in Edinburgh

Podczas swojego zwiedzania Edynburga odwiedziłam dwa przepiękne miejsca – uwielbiam cmentarze, dlatego przedstawiam Greyfriar’s Kirkyard oraz Canongate Kirk.

——————————

 Ladies and gentlemen – I would like to show you some photos from the most beautiful cemeteries I’ve ever seen: Greyfriar’s Kirkyard and Canongate Kirk in Edinburgh. I love cemeteries – I don’t know why, but sorry – I like them. They are full of history, full of untold stories, happy and unhappy previous – lives and full of art.

GREYFRIAR’S KIRKYARD

Address: Candlemaker Row, Edinburgh, City of Edinburgh EH1 2QQ, Wielka Brytania
To chyba najstraszniejsze miejsce jakie widziałam
It’s the scariest place I’ve ever visited.
Mauzoleum McKenzi’ego – najsławniejszego ducha cmentarza / The McKenzie’s Mausoleum – McKenzie is the most famous ghost (poltergeist) here. Creepy!
McKenzie’s Mausoleum once more

 CANONGATE KIRKYARD

 Tutaj już nie jest tak strasznie, jest wręcz pięknie i spokojnie. Miejsce idealne na chwilę zadumy. W tle niesamowity Arthur’s Seat.
This cemetery is not as scary as Greyfriar’s Kirkyard. Even more – it’s peaceful and perfect to go for a walk and just be melancholic for a while. Lots of nice celtic crosses!
Kilka przydatnych linków/ Some useful websites:
 
http://www.mercattours.com/home.asp
Jeśli nie boicie się zajrzeć wgłąb historii tychże dwóch miejsc, obejrzyjcie dwa filmiki na YT:
—————————————————————————————————————
 OK then, If you are not afraid to watch those clips, you can know something more about both cemeteries:
Polecam artykuł w KRAKOW POST – “Scots in Poland, Poles in Scotland”

Polecam artykuł w KRAKOW POST – “Scots in Poland, Poles in Scotland”

KRAKOW POST – to najpopularniejsze czasopismo skierowane do obcokrajowców w Krakowie. Kolportowane do hoteli i gastronomii – wszystkie artykuły pisane są po angielsku. Zachęcam do zapoznania się z poniższym artykułem dostępnym online:


Pewnie nie wiecie, ale Szkoci (gł. rzemieślnicy) migrowali do Polski od XV wieku. Dzięki temu mamy takie wsie jak Szkocja albo Nowa Szkocja. Szkoci pomagali nam walczyć podczas potopu szwedzkiego. Jeśli chodzi o Kraków, Szkotów uzbierało się na tyle, że Stefek Batory wyznaczył im specjalną dzielnicę.

Nawet i na odwrót było  – podczas II wojny światowej, Polacy pomagali bronić wschodnich wybrzeży Szkocji. Między 1940 a 1944 rokiem do Szkocji wyjechało 38 000 polskich żołnierzy, część z nich została tam na zawsze (raczej się nie dziwię). Przypomniałam sobie o mojej wizycie w Edynburgu, kiedy w Clarinda’s Tea House rozmawiałam z dwoma przemiłymi starszymi Szkotami o tym jak bardzo doceniają oni wkład Polaków w obronę Szkocji podczas wojny. Ocenili nas również jako ciężko pracujący i walczący o niepodległość naród – generalnie bardzo pozytywnie.

W artykule znajdziecie również parę słów o Great Polish Map of Scotland: http://www.mapascotland.org oraz Wojtek – the soldier bear – 230 kilogramowym niedźwiedziu, który był maskotką polskich żołnierzy, a przy okazji pił piwo i palił papierosy:) Wojtek potem wylądował w zoo, gdzie dokończył swojego żywota, ale do końca wielbiony był przez polskich weteranów. Dwa pomniki w niedługim czasie będą upamiętniać Wojtka – jeden pojawi się w krakowskim Parku Jordana, drugi  w Princess Street Gardens w Edynburgu.

Wojtek – the soldier bear

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Tartan Day – 6 – 13 kwietnia

Tartan Day – 6 – 13 kwietnia

Od 6 do 13 kwietnia obchodzi się w Szkocji (i na całym świecie) TARTAN DAY. Celebracja dotyczy podpisania “Declaration of Arbroath” w 1320 roku – dokument uznał suwerenność Szkocji, miał również wpływ na formę Deklaracji Niepodległości w USA.

Declaration of Arbroath (1320)

To wyjątkowe święto dla emigrantów szkockiego pochodzenia, szczególnie Amerykanów. Na świecie jest 50 milionów emigrantów, którzy deklarują szkockie pochodzenie, wielu z nich mieszka właśnie w USA i Kanadzie. Odbywają się wówczas znakomite parady i wszelakie wydarzenia związane ze szkocką kulturą i historią. W samej Szkocji eventy odbywają się w Arbroath, Aberdeen, Montrose, Kilmarnock, Stirling, Perth, Glasgo) i oczywiście w Edynburgu.

Tak świętują w USA

 W USA i Kanadzie odbywa się również tzw. “Scotland Week” (3-10 kwietnia), w trakcie którego pobiec można w Scotland Run (Central Park w NY) oraz obchodzi się właśnie Tartan Day. Ten tydzień wykorzystywany jest również przez szkockie instytucje kulturalne do promocji kultury kraju wśród emigrantów. Zachęca się ich do odwiedzenia kraju swojego pochodzenia.

Kilka linków do poczytania:

Trochę szkockiej muzyki – niekoniecznie celtyckiej:)

Trochę szkockiej muzyki – niekoniecznie celtyckiej:)

Poniżej przedstawiam wybór klipów zespołów, które wywodzą się ze Szkocji. Wśród nich jest wiele takich, które na pewno wszyscy znają. Nie tylko celtycka muza, sporo dobrego rocka, popu, soulu. Polecam!
      BREABACH
           AEROGRAMME 
            ADMIRAL FALLOW
                BIG COUNTRY
                DEACON BLUE
                FRANZ FERDINAND
                FRIGHTENED RABBIT
                IDLEWILD
                PRIMAL SCREAM
                SNOW PATROL
                THE AVERAGE WILD BAND
                THE FRATELLIS
                TRAVIS
                WET WET WET
                RACHEL SERMANNI
                  a
                AMY MCDONALD
                    EMELI SANDE
                    PROCLAIMERS
                       
                       
                      A na podsumowanie klip, który niezmiennie ze Szkocją mi się kojarzyć będzie:)

                    Tomasz Szatewicz Photography – cudowne Szkocji w obiektywie naszego rodaka

                    Tomasz Szatewicz Photography – cudowne Szkocji w obiektywie naszego rodaka

                    Tomasz Szatewicz Photography

                    Polecam stronę świetnego fotografa (Polaka – jak wynika z nazwiska:)), który swoją pracą moim zdaniem doskonale oddaje klimat Szkocji – takiej właśnie jak sobie ją wyobrażam i wspominam i do której pewnie wrócę. Głównie zdjęcia z wypraw (ach, jak ja zazdroszczę takiej kondycji!) i Highlands – gdybym tylko miała dom, nie zastanawiałabym się nad powrotem do dawnej mody i zrobiłabym sobie taką fototapetę w jakimś pokoju:)

                    Fanpage – codziennie aktualizowany przez autora!

                    Tutaj można zobaczyć zdjęcia, które przygotował do kalendarza na 2015 r. – trzeba się tylko zgłosić i zamówić przez http://www.landoflight.co.uk/contactform.html.
                    A oto jedno z moich ulubionych zdjęć:

                    %d bloggers like this: