Browsed by
Tag: folklore

Masz Ci człowieku dudziarzy/Freakin’ bagpipers – I love them! A story about bagpipes and Seamus Ennis

Masz Ci człowieku dudziarzy/Freakin’ bagpipers – I love them! A story about bagpipes and Seamus Ennis

Vintage Gay Weddingsfor Your Inspiration (1)

Jak można nie kochać tego dźwięku? No pytam się – jak można? Mnie to chyba sąsiedzi nienawidzą, siedzę sobie w Krakowie w niedzielę i puszczam takie cuda nieraz od samego rana. Żaden instrument tak jak ten nie oddaje chyba epickości i rozpaczy zarazem. Mogę słuchać godzinami i nikt mnie przed tym nie powstrzyma, aye!

Nie będę się rozpisywać o różnicy między dudami a kobzami, bo ci, którzy interesują się tematem (a tacy raczej tu wejdą), wiedzą o co chodzi, a jak nie to można więcej informacji wygrzebać we Wszechmogącym  Internecie. Fakt jest faktem, że nie jest to instrument stricte celtycki, wywodzi się ze Wschodu, rozprzestrzenił się na Europę i w wielu krajach się zakorzenił. Popularny jest m.in. w Niemczech lub Hiszpanii (na pewno wszyscy kojarzą Hevię – dźwięki mojego dzieciństwa, on akurat jest z Asturii, do tej pory pamiętam jego występ w Sopocie w 2011r.):

It impossible to don’t love this incredible tune. I’m sitting here, in Cracow, listening to the music on YouTube and bagpipe sound fills my day after a very hard Saturday. It’s the only thing that gives me some energy to work. Bagpipes sounds epic and dramatically at the same time – this kind of dychotomy makes this instrument one of its kind. I can listen it for hours and hours, aye!

I don’t want to write about the history of bagpipes – those who read my blog have the knowledge about it, so I don’t want to bore you with it. At least you can google it, can’t you?  Bagpipes are not a typical Scottish instrument – it has a long – time history and it’s connected to Asia, Egypt, Europe (France, Germany, Spain etc.) and finally – Ireland and Scotland. Nowadays it’s known as a typical Scottish or Irish instrument. My first contact with this kind of music was Hevia’s music – he is a famous Asturian bagpiper who plays electrical bagpipes. He has performed in Poland in 2001 and as I remember, his performance was perfect and memorable.

 

1d0f5e359bbf99ebac85e0a4cadca95a
Hendrick ter Brugghen – Bagpipe Player [1624]

No to na przykład – jakie typy bagpipes można wymienić? 

Types of bagpips in european countries:

* Scottish Highland bagpipe
* old Irish bagpipe
* Lowland bagpipe
* bretońskie biniou (Bretanian)
* włoskie zampogna (Italian)
* francuskie cornemuse (French)
* niemieckie Dudelsack lub Sackpfeife (German)

Ja jednak skupię się na Szkocji i Irlandii.
Trochę historii BAGPIPES po angielsku do poczytania TUTAJ

Nie da się jednak ukryć, że gdy słyszymy dźwięk dud, mamy zazwyczaj przed oczami takiego pana, który jest niewątpliwą atrakcją turystyczną (zdjęcie zrobione w VI 2013, Glen Coe):

Now I’m gonna focus on Scotland and Ireland. It is obvious that if you hear the sound of bagpipes, your imagination is full of traditional image of it – the man on the picture is a kind of symbol. This photo was taken on June 2013, Glen Coe, Scotland.

Dudy nie są rdzennie szkockie, są dwie teorie dotyczące tego dzięki komu zakorzeniły się w tym pięknym kraju:
a) dzięki Rzymianom
b) dzięki Irlandczykom.

W Szkocji był i jest to instrument zagrzewający do boju, szczególnie podczas wojen – szkockie regimenty były często wykorzystywane przez inne nacje do wsparcia działań wojennych. Szkoci podkradli pomysł zatrudniania dudziarzy w trakcie bitew właśnie od Irlandczyków po tym jak przekonali się o sile wpływu tego instrumentu na nastroje walczących.

seaforthpmcdv_zps985571d1

 

W muzeum na zamku w Edynburgu można zobaczyć całkiem pokaźną ekspozycję dotyczącą roli bagpipes w szkockiej historii.

Now let’s focus on the Scottish bagpipes imaginery. Bagpipes are not originally Scottish as I had written before. There are two main theories about origins of it in Scotland:
a) connected with Roman invasion in Britain
b) Irish influences 

In Scotland it was a typical war instrument, which inspired men to fight for their freedom. Scottish war regiments were cooperating with other nations, often fighting for foreign independence. The idea of hiring bagpipers to the regiments came from Ireland, because Scots saw the inspirational effects the stirring sound of bagpipes had on soldiers prior to battle. You can visit very interesting exhibition about the history of bagpipes in Scotland in Edinburgh Castle.

 

A oto z czego składają się dudy, z domieszką fachowej nomenklatury

That’s how bagpipes should look alike:

bap1

Irlandzkie dudy to “uileann pipes

Uileann pipes – Irish pipes

bag2.jpg

Dudy, na których grano podczas Bitwy pod Culloden, 1746r.:

Bagpipes used during the Battle of Culloden in 1746.

Posłuchajcie najpopularniejszego w Irlandii instrumentalisty – Seamusa Ennisa, który osiągnął mistrzostwo w grze na na uileann pipes oraz przyczynił się do utrwalenia irlandzkiego folkloru – kolekcjonował opowieści, muzykę, nagrywał je i sam odtwarzał. Nie ograniczał się tylko do pracy, którą można by nazwać “organiczną”. Ważny dla niego był kontekst społeczny, cała otoczka związana z utrwalaniem i przekazywaniem dalej irlandzkiej tradycji muzycznej. Ta sama pieśń, ale odtworzona w dwóch różnych sytuacjach, może mieć odmienne znaczenie społeczne. Taki trochę nasz Oskar Kolberg, tylko w nowocześniejszej wersji:)

Seamus Ennis was the master of uileann bagpipes – still, he is the most popular musician who played on this kind of instrument. He had incredible influence to Irish music (he was like Oskar Kolberg for Polish ethnography), because he saved dozen of songs. He conducted many interviews with traditional musicians, he recorded them and made transcriptions and played their music by himself. It wasn’t only an organic work, but the context of it was the crucial thing. One particular song can have the different meaning in two different situations. He is an iconic figure for Irish ethnography. Yet, he was also a very handsome and passionate man, who encouraged musicians to continue to play traditional folk music. What a piece of incredible work and journey it was!

 

 

Tutaj bardzo interesujący filmik o nim, jeśli ktoś chce poćwiczyć gaelicki:) Przedstawia postać Ennisa jako człowieka o ogromnej charyzmie, determinacji do zachowania tradycji muzyki irlandzkiej oraz pasji przekazywania wiedzy. Jego nagrywanie tradycyjnych pieśni sprawiło, iż powstała bezcenna kolekcja folklorystyczna. Film to świetny przykład antropologii wizualnej – mamy tu również wiele fragmentów z wykonaniami Ennisa oraz wywiadów z nim, polecam.

Here we  have a very interesting video about Seamus Ennis – for those who want to practice gaelic, Ennis was a determined person with an incredible charisma. He saved Irish folklore and became an inspiration for those who wanted to continue the ethnographic exploration of musical ancestry. He created priceless ethnographic collection. This video is a perfect example of visual anthropology – you can see some retrospections. Seamus is playing his bagpipes and talking about his work while being interviewed.

 

Oj, rozmarzyłam się. Tacy ludzie są dla etnografii bezcenni. Wspaniale, że można obejrzeć takie filmy dzięki YouTube, prawda?

Kolejny filmik, “Good Piping”, pokazujący życie i muzykę irlandzkich dudziarzy. Znalazłam tylko trailer, jeśli ktoś ma całość, proszę o podesłanie informacji, ale z tego co się orientuję, film funkcjonuje tylko na festiwalach.

This is an incredible piece of ethnography – it’s great to have the opportunity to watch these kind of videos on YouTube and have such an easy access to the roots of folk music. 

“Good Piping” Trailer from saul burke on Vimeo.

Bagpipes are used often in the film productions. That epic sound gives more drama to some scenes. Everybody knows about it, but I would like to remind you some of them.

 

BAGPIPES + MOVIES

Dudy mają swoje miejsce w kinematografii. Któż nie kojarzy tych epickich dźwięków z “Braveheart” albo “Titanica”?

Epic sounds from some popular films. Everybody knows it, but I would like to remind some of them.

“The Longest Day”

“Tunes of glory”

“Merida Waleczna”/ “Brave”

Saor Patrol, świetny zespół, polecam do posłuchania i obejrzenia – nie dość, że niesamowicie grają, to jakie robią show!

I’m gonna put an incredible band, Saor Patrol. God, how they look like, how they play! Incredible.

Na sam koniec posta pragnę Wam przybliżyć czystą epickość – Royal Edinburgh Millitary Tatoo show. Coś niesamowitego, wiele bym dała, żeby obejrzeć to na żywo, mam gęsią skórkę jak to oglądam:)

At the end of our bagpipe journey, take a look at the Royal Edinburgh Millitary Tattoo great performance. I can’t even imagine how powerful it must be when you see it live. I have thrills watchings this. 

Parę przydatnych linków/ Some useful links:

https://www.youtube.com/watch?v=kVjxN1UqYxM

http://www.bcpipers.org/

 http://www.rspba.org/

 

 

Książki o szkockim folklorze + trochę bibliografii o folklorze angielskim, walijskim

Książki o szkockim folklorze + trochę bibliografii o folklorze angielskim, walijskim

Przyszło mi do głowy, że ktoś może interesować się tematyką wyspiarską trochę bardziej od strony etnograficznej/ folklorystycznej. Jako, że takie właśnie studia skończyłam (etnologia na UJ), ale niestety nie miałam zbytniej możliwości pracy w zawodzie – pozostaje mi szperanie za książkami. Pamiętam wykłady Ś.P. prof. Piotra Kowalskiego z folklorystyki,  kiedy to swoimi opowieściami zarażał nas pasją do opowieści dziwnych i cudownych. Właśnie tego typu książki znajdują się w poniższej bibliografii, którą nie pamiętam już gdzie wyszperałam. Duchy, wróżki, hobgobliny i inne przedziwne stwory znajdują się w tym zbiorze. Nic tylko zasiąść i czytać. Może ktoś posiada w swoich zbiorach jakąkolwiek z tych książek? Chętnie się zapoznam/wymienię:)

Na pewno poszperam za tymi pozycjami kiedyś w brytyjskich antykwariatach i obiecuję, że podzielę się wrażeniami osobiście na blogu.

Scottish Crofters: A Historical Ethnography of a Celtic Village (Case Studies in Cultural Anthropology)

http://www.abebooks.com/servlet/BookDetailsPL?bi=11689731868&searchurl=bsi%3D0%26amp%3Bds%3D30%26amp%3Btn%3Dscottish%2Bethnography

The Folklore of Scottish Highlands

http://www.amazon.co.uk/Folklore-Scottish-Highlands-Anne-Ross/dp/0752419048

The Lore of Scotland: A guide to Scottish legends [Hardcover]
http://www.amazon.co.uk/Folklore-Scottish-Highlands-Anne-Ross/dp/0752419048

Cheape, Hugh. (2004). Gaelic Genesis. Scottish Book Collector 7: 9, 15–23.

Goodare, Julian (2003). Albion 35 (1): 180–12.

Henderson, Lizanne; Edward J. Cowan (2001). Scottish Fairy Belief: A History. Dundurn Press Ltd. 

Hadden, J. C. (1892) “Kirk, Robert (1641?–1692), Gaelic scholar,” Dictionary of National Biography.

Henderson, Lizanne. (2003). Untitled. Folklore. 114 (2): 278–279. (subscription required)

Hunter, Michael (2001a). “The Discovery of Second Sight in Late 17th-Century Scotland”. History Today. 51 (6): 48–53.

Hunter, Michael (2001b). The Occult Laboratory: Magic, Science, and Second Sight in Late Seventeenth-Century Scotland. Boydell Press.

Kirk, Robert. (1976) The Secret Common-wealth & A Short Treatise of Charms and Spels. Edited by Stewart Sanderson, Mistletoe series. Cambridge, D. S. Brewer for the Folklore Society.

Lang, Andrew. (1893). The Secret Commonwealth of Elves, Fauns, & Fairies. London: David Nutt, In the Strand.

Löffler, Marion (2006). Koch, John T. ed. “Bible”. Celtic Culture: A Historical Encyclopedia. ABC-CLIO. 

Narváez, Peter (1997). The Good People: New Fairylore Essays. University Press of Kentucky.

Ross, George MacDonald. (1998) Occult Tendencies in the Seventeenth Century, published as ‘Okkulte Strömungen im 17. Jahrhundert,’ translated into German by Andreas Beriger, in J.-P. Schobinger (ed.), Friedrich Ueberwegs Grundriss der Geschichte der Philosophie, Reihe 5, 17. Jahrhundert, Band 1, ed. J.-P. Schobinger (Basel: Schwabe), 196–224.

Sanderson, Stewart (1964). “A Prospect of Fairyland“. Folklore. Taylor & Francis, Ltd. 75 (1): 1–18.(subscription required)

Sayce, Roderick U. (1934) “The Origins and Development of the Beliefs in Fairies“. Folklore. Taylor & Francis, Ltd. 45 (2): 99–143.(subscription required)

Scott, Walter. (1830). Letters on Demonology and Witchcraft. Murray.

Smith, David Baird (1921). “Mr. Robert Kirk’s Note-Book. The Scottish Historical Review. Edinburgh University Press. 18 (72): 237–248

Tanner, Marcus (2006). The Last of the Celts. Yale University Press. .

ZJAWISKA PARANORMALNE, FOLKLOR

Alexander, Marc, Haunted Castles and Abbeys of Britain, Arthur Barker 1978.

Alexander, Marc, Haunted Houses, Sphere 1982.

Alexander, Marc, British Folklore. New York: Crescent Books, 1982.

Ashe, Geoffrey, Mythology of the British Isles, Methuen, London 1990.

Ashe, Geoffrey, A Guide to Arthurian Britain, Aquarian Press.

The Athenaeum, London 1847.

Baldwin, Gay, More Ghosts of the Isle of Wight, Cowes 1992.

Baker, Margaret. Folklore of the Sea, London: David and Charles, 1979.

Black, G.F, compiler, County Folklore: Examples of printed folklore concerning Orkney and the Shetland Islands, Edited by Northcote W. Thomas. Vol. 3. London: David Nult for the Folklore Society, 1903.

Bord, Janet and Colin, The Secret Country.

Briggs, Katherine, Abbey Lubbers, Banshees and Boggarts. An illustrated encyclopaedia of Fairies, New York: Pantheon Books 1976.

Briggs, Katherine, An Encyclopaedia of Fairies: Hobgoblins, Brownies, Bogies and other supernatural creatures. New York: Pantheon Books 1976.

Briggs, Katherine, A Dictionary of British Folk Tales in the English Language Vol I, Vol II. London: Routledge and Kegan Paul, 1971.

Briggs, Katherine, The Vanishing People: Fairy Lore and Legend. New York, Pantheon Books 1978.

Brooks, J. A. Britain’s Haunted Heritage, Jarold 1990.

Burne, Charlotte, Shropshire Folklore, London 1883.

Campbell, John Francis, Popular Tales of the West Highlands, Edinburgh, 1860-1862.

 

Cavendish, Richard, Mythology An illustrated Encyclopaedia, London: 1980.

Cavendish, Richard, A History of Magic.

Cavendish, Richard, The Black Arts.

Cheung, Theresa, The Element Encyclopedia of Vampires, An A-Z of the Undead

Christian, Roy, Ghosts and Legends, David and Charles 1972.

Cimo, Shirley. Piskies, Spriggans and other magical beings; Tales from the Droll Teller, New York: Thomas Y Crowell. 1980.

Clark, Keith, The Ghosts of Gloucestershire

Clarke, David, Strange South Yorkshire, Sigma Press 1994.

Cohen, Daniel, A Natural History of Unnatural Things. New York: McCall 1971.

Coxe, Anthony Hippisley, Haunted Britain, Pan 1973.

Daniels, Cora Linn, and C.M. Stevans, eds, Encyclopaedia of Superstitions, Folklore and the Occult Sciences of the World, Vols. 1& 2 Detroit. Gale Research 1971 ( reprint of 1903 edition).

Davidson, H.R.E, Gods and Myths of Northern Europe, London: 1964.

Deane, Tony, and Tony Shaw, The Folklore of Cornwall. Totowa, New Jersey: Rowman and Littlefield, 1975.

Deveaux, Paul, Earth Memory, Quantum, 1991.

Deveaux, Paul, Secrets of Ancient and Sacred Places, Blandford, 1992.

Drury, Nevill and Tillet, Gregorey, The Occult Source Book, London 1978.

Emerson, P. H. Welsh Fairy Tales and Other Stories, London 1894.

 

Evens-Wentz, Walter, The Fairy Faith in Celtic Countries.

Eyre, Kathleen, Lancashire Ghosts, Dalesman books, Yorkshire 1974.

Foreman, Joan, The Haunted South, Robert Hale 1978.

Fraser, Shelagh, Strange Tales of The Scottish Highlands, Glasgow:1933.

Frond, Brian, and Alan Lee. Fairies. Ed by, David Lartin. New York: Harry N Abrams 1978.

Garnett William, Horrors and Hauntings in Devon, Tabb House 1989

Green Andrew, Ghosts in the South East, David and Charles 1976

Green Andrew, Our Haunted Kingdom, Wolfe Publishing 1973.

Graves, Tom, Needles of Stone. Turnstone Books, 1978.

Henderson, William, Notes on the folklore of the Northern counties of England and the Borders. London: W Satchell, Peyton 1879

Hare, Augustus, In My Solitary Life, London.

Hare, Augustus, Memorials of a Quiet Life, London, 1871.

Hainning, Peter, Ghosts; An Illustrated History, London: 1974.

Hallam, Jack, Ghosts of the North, David and Charles 1976.

Harries, John, The Ghost Hunters Road Book, Muller 1968.

Hole, Christina, A Dictionary of British Folk Customs London:1976.

Hole, Christina, Haunted England: A survey of English Ghost Lore. New York: Charles Scribners Sons, 1941.

Hunt, Robert, Popular Romances of the West of England.

Jacobs, Joseph, Celtic Fairy Tales, London 1892.

Ken, Rogers, The Warminster Triangle, Coates and Parker 1994.

Kirk, Robert, MA, The Secret Commonwealth of Elves Fauns and Fairies (1691).

Keightley, Thomas, The Fairy Mythology, London, 1828.

Knightly, Charles, Folk Heroes of Britain. New York: Thames and Hudson, 1982.

Leach Maria, ed. Funk and Wagnalls Standard Dictionary of Folklore Mythology and Legend, 2 Vols., New York: Funk and Wagnall, 1950.

MacNaghten, Angus, Haunted Berkshire

MacRitchie, David, Fians Fairies and Picts. London: Norwood Editions, 1974.

Maple, Eric. Supernatural England, London:1977.

McEwan, Graham J, Haunted Churches of England, Robert Hale 1989.

Mc Gowen, Tom, Encyclopaedia of Legendary Creatures. Chicago. Rond Mc Nally. 1981.

Moakes Len, Haunted Nottinghamshire, J.H Hall, Derby 1987.

Newnan, Paul, The Hill of The Dragon: An Enquiry into the nature of the Dragon Legend, Totowa, New Jersey: Rowman and Littlefield, 1980.

Nicholson, John, Some Folk-Tales and Legends of Shetland.

O’Donnel Elliot, Haunted Britain, Rider and Company, 1949.

Owen, Elias, Welsh Folklore, A Collection of Folklore and Legends of North Wales, 1896.

Pennick, Nigel, Practical Magic in the Northern Tradition, Aquarian Press 1989.

Playfair, Guy Lyon, The Haunted Pub Guide, Javelin Books 1987.

Poole, Keith B, Ghosts of Wessex, David and Charles 1976.

Readers Digest Association, Discovering Britain. London: Drive Publications, 1982.

Readers Digest Association, Folklore Myths and Legends of Britain.

Robertson, Lawrence Durdin, The Year of the Goddess, Bycornute Books, 1990.

Robetson MacDonald, R. More Highland Folk Tales, Edinburgh and London, 1964.

Robertson, William Historical Tales and Legends of Ayrshire, London, Hamilton Adams and Co, 1889.

Rutherford, Ward, Celtic Mythology, Aquarian Press, 1987.

Sampson, Charles. Ghosts of the Broads, Yachsman Publishing 1931.

Sikes, Wirt British Goblins: Welsh Folklore, Fairy Mythology, Legends and Traditions, London, 1880.

Spence Lewis, British Fairy Origins: Wellinborough, England: The Aquarian Press, 1981

Spence Lewis, The Fairy Tradition in Britain.

Stewart R.J, Celtic Gods and Goddesses, Blandford Press 1990.

Thomas, Keightley, The Fairy Mythology, William Harrison Ainsworth 1828.

Tongue, Ruth L., Forgotten Folk Tales of The English Counties. London: Michael Joseph, 1983.

The Best of Fortean Times, Futura, 1991

Underwood, Peter, A Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts. London: Souvenir Press, 1973.

Underwood, Peter, A Gazetteer of Scottish Ghosts. Fontana, 1974

Underwood, Peter, Dictionary of the Supernatural, London: 1978.

Underwood Peter, Mysterious Places, Bossiney Books, St. Teath 1989.

Walker, Charles, The Atlas of Occult Britain

Westwood, Robert, Mysterious Places of Dorset

Wilcock, John, A Guide to Occult Britain. Sphere, 1977.

Wiltshire, Kathleen, Ghosts and Legends of the Wiltshire Countryside, 1973

http://www.pinterest.com/catherinepoland/scottish-freak/(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

%d bloggers like this: